Gemeente Leiderdorp

U bent hier: HomeWoord vooraf

Download als pdf

Zelf je pdf samenstellen

Geselecteerde pagina's: 0

Woord vooraf

Voor u ligt de begroting 2022-2025, opgesteld volgens de laatste, vastgestelde Kadernota. De begroting 2022-2025 van Leiderdorp staat onder druk. In het eerste jaar is er nog een overschot, maar in de jaren daarna een tekort. De belangrijkste oorzaak is de stijgende lasten voor jeugdzorg en WMO. Daarnaast pakt de eerste schets voor herverdeling van het gemeentefonds ongunstig uit voor Leiderdorp. Voor 2022 is de blik dan ook vooral gericht op acties van het Rijk: wordt de extra bijdrage voor jeugdhulp structureel? Helpt het Rijk gemeenten om de toenemende kosten voor WMO onder controle te houden? Hoe gaat herverdeling van het gemeentefonds er uit zien voor Leiderdorp?

Over de bedrijfsvoering is besloten het Servicepunt op te heffen. Daarvoor in de plaats komt een centrumregeling met Leiden als centrumgemeente. Leiderdorp moet eind 2021 en 2022 de nodige moeite moeten doen om goede afspraken te maken om deze vernieuwde samenwerking tot een succes te maken.

Onze organisatie gaat doorontwikkelen zodat de ambities adequaat en toekomstbestendig zijn uit te voeren. Die ontwikkeling vergt een forse en structurele investering in de kwaliteit en capaciteit van het ambtelijk apparaat.

In het sociaal domein gaan we in 2022 verder met de resultaten van de Taskforce Sociaal Domein. Er komt een evaluatie van de resultaten van het beleid na de decentralisatie (2015). We blijven bekijken, ook in regionaal verband, hoe we de stijgende kosten onder controle kunnen houden vooral bij jeugdhulp en WMO.

Na werkzaamheden voor het buitengebied rondom het Groene Hartcentrum, staat 2022 in het teken van werk aan het gebouw zelf. Hiermee komt het einde van dit project dichterbij.

Op het gebied van veiligheid houden wij de koers vast die door de raad is ingezet. Uitvoering van ‘wijkgerichte handhaving’, ‘zorg en veiligheid’ en ‘ondermijning’ lopen volgens plan tot december 2022. In de tussentijd werken we aan een nieuw integraal veiligheidsbeleid. Zo kan de gemeenteraad na de verkiezingen een nieuw kader met prioriteiten vaststellen en het college dit uitvoeren.

Voor nu geldt dat we de gemeentelijke handhaving professioneler maken. Door de groeiende druk op de taken van BOA’s, is er de komende tijd extra aandacht welke keuzes wij als gemeente moeten maken. Het college stelt daarom komend kwartaal nieuw handhavingsbeleid vast. We zetten alles op alles om ervoor te zorgen dat inzet van BOA’s effectief en efficiënt blijft.

Omdat bij zorg en veiligheid goede samenwerking belangrijk is, blijven we aandacht houden voor het sterker maken van de zorg- en veiligheidsketen. Lokaal en regionaal spannen wij ons in om een goede afstemming voor elkaar te krijgen waar zorg en veiligheid samenkomen. Wij beseffen dat een goed werkende zorg-, veiligheids- en justitiële keten belangrijk is en voor winst kan zorgen.

Binnen de veiligheid wordt ondermijning steeds belangrijker. Het aantal criminele netwerken groeit al jaren. Vaak buiten het zicht van politie en justitie, wortelen deze in de lokale samenleving. Hierbij maken ze gebruik van legale structuren en voorzieningen. De integriteit van de overheid, ondernemers en particulieren en daarmee het rechtsgevoel, onze rechtsstaat en de instituties staan onder druk. Inmiddels heeft Leiderdorp BIBOB-beleid. Hiermee worden aanvragen en personen gecontroleerd. Ook sluiten we aan bij landelijke campagnes over cybercrime en digitale criminaliteit.

Op het gebied van veiligheid houden wij de koers vast die door de raad is ingezet. Uitvoering van ‘wijkgerichte handhaving’, ‘zorg en veiligheid’ en ‘ondermijning’ lopen volgens plan tot december 2022. In de tussentijd werken we aan een nieuw integraal veiligheidsbeleid. Zo kan de gemeenteraad na de verkiezingen een nieuw kader met prioriteiten vaststellen en het college dit uitvoeren.

In 2022 is de nota parkeren klaar. Dit is daarmee het laatste deel van de mobiliteitsvisie. Ook is de herinrichting van de Simon Smitweg in 2022 af. Daarmee is het gehele verkeerscirculatieplan Amaliaplein met succes uitgevoerd.

Na vele jaren van discussie kunnen we na vaststelling van het bestemmingsplan Leidse Ring Noord beginnen met de herinrichting daarvan. Ook gaan we starten met de herinrichting van de Voorhoflaan, Acacialaan en Laan van Berendrecht.

Met het bepalen van de stedenbouwkundige kaders van de gebiedsvisie Baanderij kunnen we in 2022 belangrijke vervolgstappen zetten in de verandering van de Baanderij naar een toekomstbestendig woon- en werkgebied. We starten met het herijken en opnieuw opstellen van de gebiedsvisie A4. We stellen de spelregels voor bouwhoogtes (voorheen Hoogbouwvisie) vast. Dit is een belangrijk kader voor toekomstige bouwontwikkelingen op Leiderdorpse maat en schaal.

In 2021 stelde de gemeenteraad de regionale energiestrategie (RES) 1.0 vast. In 2022 werken we deze verder uit op lokaal niveau. Daarnaast start het proces richting de RES 2.0 en maken we regionaal afspraken over de warmtetransitie. In 2022 wordt duidelijk welke voorwaarden en afspraken nodig zijn om in de verre toekomst het warmtevraagstuk in de Leidse Regio (inclusief Katwijk) te kunnen oplossen.

Wat betreft klimaat zetten we stappen om tot lokale maatregelen te komen. in Leiderdorp werken we samen met inwoners om risico’s in beeld te brengen van hitte, droogte, hevige buien en wateroverlast.

We ontwerpen cultuurbeleid en zetten cultuurcoach in om stichtingen en verenigingen in Leiderdorp te activeren. Versterken van kunst en cultuur in Leiderdorp verbindt inwoners, zorgt voor creativiteit en bevordert welzijn. Het draagt bij aan prettig wonen in Leiderdorp.

In 2022 gaat in het Oude Dorp en de Oranjewijk de schop in de grond. Zowel bestrating als riool zijn aan vervanging toe. Ook wordt de buitenruimte opgehoogd en opnieuw ingericht met inbreng van onze inwoners.

We willen komen tot minder restafval. Dat betekent dat beleid nodig is om dat te bereiken. Centraal staat een betere afvalscheiding en minder restafval per inwoner.

Wij bieden u een structureel en reëel sluitende begroting 2022 aan. Dat is goed nieuws. Tegelijkertijd constateren we dat de volgende jaren (nog) niet structureel sluitend zijn. Toch zijn wij van mening dat Leiderdorp een financieel gezonde gemeente is. Of we Leiderdorp ook in de toekomst financieel gezond kunnen houden, is sterk afhankelijk van de keuzes die het nieuwe kabinet moet maken.

Hoofdlijnen financiële begroting

Uitgangspunten van de provincie
Hoe de provincie onze programmabegroting beoordeelt, staat in haar begrotingscirculaire 2022-2025. Het college is van mening dat de programmabegroting 2022 voldoet aan de uitgangspunten van de provincie. En dus kan rekenen op een positieve beoordeling.

Programmabegroting 2022
De begroting 2021 en de financiële kadernota 2022-2025 vormen de basis van de programmabegroting 2022. Daarnaast bepalen verschillende mutaties het meerjarenbeeld van Leiderdorp:

  • de gevolgen van de meicirculaire gemeentefonds, waarover we de raad voor de zomer informeerden;
  • de gevolgen van de voorgenomen herverdeling van het gemeentefonds, zie de raadsbrief van 20 juli 2021;
  • de extra middelen voor de jeugdzorg, zie ook de raadsbrief van 20 juli 2021;
  • de structurele doorwerking van de budgetten voor de Wmo;
  • de wijzigingen van de tarieven begraafplaatst, zie de raadsbrief van 11 mei 2021;
  • de doorberekening van de kapitaallasten na de actualisering van de investeringsplanning.

De lokale lasten
Elk jaar in december leggen we de tarieven ter besluitvorming aan de raad voor. Daarbij houden we rekening met het maximum dat voor sommige tarieven landelijk geldt. In 2022 stijgen de lokale lasten met de inflatiecorrectie. In de financiële kadernota stelden we deze vast op 1,7%. Daarnaast voeren we nog enkele aanpassingen door, zoals u in de paragraaf lokale heffingen kunt lezen.

Van programmabegroting 2021 naar programmabegroting 2022
De tabel hieronder laat de ontwikkeling van de begroting zien. We starten de tabel met de uitkomst van de financiële kadernota 2022-2025. In die uitkomst zijn alle mutaties van de kadernota meegenomen, met uitzondering van de verrekeningen met de behoedzaamheidsreserve.

Nr.

Onderwerp

2022

2023

2024

2025

Stand meerjarenbeeld kadernota 2022-2025

-292.464

-57.671

380.975

89.177

1

Meicirculaire 2021 Gemeentefonds

-366.636

24.711

148.971

3.481

2

Herverdeling gemeentefonds

162.500

100.000

300.000

3

Aanpak Jeugdzorg - afspraak Rijk-VNG

-1.559.000

-902.000

-818.000

-716.000

4

Aanpak Jeugdzorg - reserve sociaal domein

1.559.000

902.000

818.000

716.000

5

WMO actualisering conform TSD

0

1.200.000

1.000.000

800.000

6

WMO - reserve sociaal domein

0

-1.200.000

-1.000.000

-800.000

7

Algemene reserve

-492.962

8

Voorziening onderhoud begraafplaats

492.962

9

Verlaging tarieven begraafplaats

43.360

41.406

37.740

34.637

10

Voorziening onderhoud begraafplaats

-43.360

-41.406

-37.740

-34.637

11

Herberekening kapitaallasten

-489.949

-363.184

-238.356

-160.040

12

Voorziening rioleringen

109.513

155.705

131.267

108.540

13

Egalisatiereserve reiniging

65.316

47.052

34.552

23.736

14

Organisatieontwikkeling

200.000

15

Overige mutaties

14.436

477

-295

-14.357

16

Behoedzaamheidsreserve Gemeentefonds

759.784

30.410

-557.114

-350.537

Saldo begroting 2022-2025

0

0

0

0

Financiële ontwikkelingen na de kadernota 2022-2025

1. Meicirculaire 2021 gemeentefonds
De gevolgen van de meicirculaire waren het onderwerp van de raadsbrief van 22 juni 2021. Ten opzichte van de laatste begroting bevat de meicirculaire het 4e steunpakket voor de coronacrisis (2021), is de stelpost voor de herverdeling van het gemeentefonds voor 2022 vervallen en ontvangen we compensatie voor de loon- en prijsontwikkeling van 2021 op 2022. Verder is voor de aanpak problematiek Jeugdzorg in 2021 € 552.000 beschikbaar gekomen. Voor taakmutaties en het sociaal domein ontvangt Leiderdorp in 2022 € 218.000 oplopend tot een bedrag van € 244.000 in 2025. Denk voor taakmutaties aan middelen voor de aanpak discriminatie en de uitvoering van de Wet Open Overheid. De taakmutaties en de middelen sociaal domein verwerkten we budgettair neutraal. Hier tonen we de netto-ontwikkeling van de algemene uitkering. Die uitkering neemt in 2022 toe met € 367.000 maar in de opvolgende jaren leveren we weer € 177.000 in t.o.v. de bestaande meerjarenraming.

2. Herverdeling gemeentefonds
In de raadsbrief van 20 juli 2021 informeerden we de raad over de ontwikkelingen in de algemene uitkering als gevolg van de voorgenomen herverdeling van het gemeentefonds. Die aangepaste voorlopige herverdeling betekende een nadeel van € 48 per inwoner. Voor de verwerking van dit nadeel is een ingroeipad afgesproken van maximaal € 15 per inwoner per jaar. Die informatie baseerden we op het herverdeelvoorstel zoals dat voor advies is voorgelegd aan de Raad voor het Openbaar Bestuur. In augustus volgde een actualisatie. Toen bleek het nadeel voor de gemeente Leiderdorp op te lopen van € 48 per inwoner naar € 57 per inwoner. Dat betekent dat het eventuele totale nadeel oploopt naar ruim € 1,5 miljoen in 2026. Het college heeft gezocht naar mogelijkheden om te anticiperen op de herverdeling van het gemeentefonds. Daarbij proberen we een balans te vinden tussen de onzekerheid waarmee het herverdeelvoorstel is omgeven en een behoedzaam scenario. Want we willen de 'rekening' niet volledig doorschuiven naar een volgend college. We besloten om het nadeel door het herverdelingsvoorstel voor 2023 volledig als stelpost op te nemen en de opvolgende jaren voor 50% in te boeken. Daarmee ontstaat ruimte voor een nieuw college om in te spelen op de definitieve herverdeeleffecten met ingang van 2024. Hoewel dit buiten de horizon van deze meerjarenraming ligt, betekent dit besluit dat de stelpost voor 2026 met € 450.000 stijgt, van € 300.000 tot € 750.000.

3. en 4. Aanpak jeugdzorg
De extra middelen die beschikbaar komen voor 2022 en latere jaren lichtten we eerder al toe in de raadsbrief van 20 juli 2021. De extra middelen voor 2022 staan min of meer vast en hebben we voor 100% meegenomen in de begroting 2022. De toekenning van de extra middelen voor de jaren ná 2022 is afhankelijk van besluitvorming door het nieuwe kabinet. Ondertussen hebben het Rijk en de VNG zich gecommitteerd aan de hervormingsagenda. Het doel is een combinatie van maatregelen en een financieel kader om een structureel houdbaarder jeugdstelsel te realiseren. In het verlengde van dat commitment is voor het toezicht op de meerjarenraming afgesproken dat we maximaal 75% van de compensatie als stelpost mogen opnemen. Tegelijketijd is de stelpost van € 375.000 welke op grond van de richtlijn voor de meerjarenraming bij de begroting 2021 was opgenomen, vervallen. Ook is de door de raad vastgestelde taakstellende bezuiniging van € 100.000 in de nieuwe stelpost opgegaan. In de begroting 2021 na wijziging zijn de uitgavenbudgetten voor de jeugdzorg al structureel op het benodigde niveau gebracht, ten laste van de reserve sociaal domein. Daarom vloeien de extra middelen van het Rijk nu terug in deze reserve.

5. en 6. actualisering Wmo
Uit de resultaten van de Taskforde Sociaal Domein (TSD) blijkt dat de budgettaire ontwikkelingen binnen de Wmo structureel zijn. Daarom stellen wij voor om het budget voor de Wmo in 2023 structureel te verhogen met € 1,2 miljoen. Uit het rapport van de TSD blijkt ook dat er in de landelijke politiek in meerderheid draagvlak is voor een herinvoering van het inkomensafhankelijke abonnementstarief. Wij anticiperen op deze herinvoering en verwachten vanaf 2024 een geleidelijke afname van Wmo-budget met € 200.000 per jaar. We gaan ervan uit dat het Rijk ons compenseert als de landelijke politiek onverhoopt niet tot herinvoering van het inkomensafhankelijke tarief besluit.
De dekking van de budgetverhoging vinden we in de reserve sociaal domein, die dankzij de extra middelen voor de jeugdzorg weer oploopt. Als de gemeente verder geen compensatie voor de jeugdzorg ontvangt, zal de reserve sociaal domein door de budgetverhoging van de Wmo na 2025 verder teruglopen of uitgeput raken. We gaan er echter van uit dat ook de laatste 25% van de compensatie voor de jeugdzorg op enig moment ter beschikking komt. Dan zal de reserve sociaal domein ook na 2025 toereikend zijn.

7. tot en met 10. Tarieven begraafplaats
In de raadsbrief van 11 mei 2021 over de tarieven en de dekkingsgraad begraafplaats beschreven we onze voornemens. We verlagen de tarieven en bieden meer keuzemogelijkheden. Daardoor komen we meer in de richting van de regionale gemiddelde tarieven. De financiële gevolgen van het voorstel voor dekking uit de voorziening afkoopsommen onderhoud verwerkten we in deze begroting. Voor die dekking uit de voorziening voerden we eerst een ophoging vanuit de algemene reserve door, als correctie voor de opbouw van deze voorziening over de periode vóór 2017.

11. tot en met 13. Herberekening kapitaallasten
We berekenden de kapitaallasten voor de begroting 2022 op basis van de tot op heden beschikbaar gestelde investeringskredieten en de bij de kadernota geactualiseerde investeringsvoornemens. Voor zowel de lopende investeringen als voor de investeringsvoornemens bepaalden we een kasstroomprognose. Na opmerkingen van de accountant over ons planningsoptimisme stelden we het investeringsplan bij. Vooral de omvang van de verzamelkredieten die beschikbaar komen uit de beheerplannen van de openbare ruimte, bleek toereikend voor de investeringsopgave van 2021, 2022 en soms zelfs 2023. In die gevallen schoven we de investeringsvoornemens volgens de beheerplannen door naar latere jaren. Dat betekent bijvoorbeeld dat het bedrag van de beschikbaar te stellen kredieten in 2022 gehalveerd is vergeleken met de jaarschijf 2022 in de begroting 2021. Ook schuift een deel van de investeringsvoornemens 2023 door naar 2024. Als gevolg van deze aanpassingen dalen de kapitaallasten in de hele planperiode van deze begroting. Een deel van het voordeel heeft betrekking op de kapitaallasten van rioleringen en reiniging. De effecten daarvan verrekenen we met de voorziening rioleringen en de egalisatiereserve reiniging.

14. Organisatieontwikkeling
We pasten onze organisatie aan om de verbinding met de inwoner te verbeteren en het eigenaarschap van de medewerkers te vergroten. Deze organisatie aanpassing zijn we op dit moment aan het evalueren.

Om in 2022 voortvarend met de uitkomsten uit deze evaluatie aan de slag te gaan verwachten wij een incidenteel budget van € 200.000 ten behoeve van personeels- en organisatie gerelateerde uitgaven nodig te hebben. De uitkomsten uit de evaluatie zijn op dit moment nog niet definitief, waardoor een precieze invulling van het budget nog niet gegeven kan worden, maar gedacht wordt aan:

  • Externe begeleiding
  • Tijdelijke, incidentele, formatie op teams;
  • Ontwikkelbudget voor de teams als geheel;
  • Opleidingsbudget voor medewerkers.

Dit budget geeft het management de kracht om te handelen naar de uitkomsten van het onderzoek.

15. Overige mutaties
De overige mutaties betreffen kleine aanpassingen van de begroting. Zoals afrondingverschillen ten opzichte van de geraamde ontwikkelingen in de kadernota en aansluitingen op de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen.

16. Behoedzaamheidsreserve
De uitkomst van de financiële kadernota en de toegevoegde mutaties volgens de tabel hierboven leveren een nieuw resultaat op. Dat resultaat verrekenen we met de behoedzaamheidsreserve. Dat wil zeggen dat we in 2022 een substantieel bedrag aan de reserve toevoegen en in 2023 een klein bedrag. in 2024 en 2025 onttrekken we weer forse bedragen aan de reserve. De onttrekking aan de reserve over de periode 2022-2025 is vergelijkbaar met de uitkomst van de kadernota.

We leggen u een solide begroting voor, die meerjarig sluitend is en die rekening houdt met een geactualiseerde inschatting van mogelijke risico’s.

Wij zien uit naar de bespreking van deze begroting in de raad.

28 september 2021


College van burgemeester en wethouders

Ga naar boven